Luisteren naar de vijver

Wat het akkoord tussen Viet-Uc en AquaEasy betekent voor Vietnams garnalenboom

eyesonvietnam

Eerst een correctie

In mijn eerdere garnalenartikel noemde ik dit een samenwerking tussen “Viet-Uc en Bosch”. Dat was onnauwkeurig. De commerciële partner is AquaEasy, een spin-out van Bosch’ innovatiehub grow. Bosch is dus de oorsprong van het bedrijf en geen directe partij bij de overeenkomst. AquaEasy werd in 2017 opgericht als AI-technologiebedrijf voor de aquacultuur.

De deal in het kort

Medio 2022 maakte Viet-Uc Group, een van Vietnams toonaangevende garnalenkwekers, een officieel commercieel partnerschap met AquaEasy bekend. Daarbij zou Viet-Uc de AI-systemen, i-feeders en ShrimpTalk van AquaEasy inzetten in meer dan 1.000 garnalenvijvers. Over de omvang verschillen de bronnen: een vakmedium meldde 5.000 vijvers, verspreid over Viet-Ucs eigen bedrijven en die van zijn klanten. Het cijfer van 1.000 vijvers kun je dus het best lezen als het bevestigde beginpunt.

Beide partijen presenteerden het als etalage. Ze wilden een lichtend voorbeeld zijn voor garnalenkwekers die slimme oplossingen toepassen om productiviteit, winstgevendheid en duurzaamheid te verbeteren. AquaEasy sloot daarna een vergelijkbare overeenkomst met voederbedrijf Grobest, wat suggereert dat de deal met Viet-Uc de openingszet was van een bredere opmars in de Mekongdelta.

Wat de technologie feitelijk doet

Het systeem bestaat uit drie onderdelen, en het slimste is akoestisch.

Sensoren en software. AquaEasy beschrijft een totaalpakket van sensoren, software en diensten om waterkwaliteit te volgen en de vijver te beheren. Het is een AIoT-systeem, dus AI gecombineerd met internetverbonden apparaten, dat al commercieel wordt ingezet in de Mekongdelta.

De i-feeder. Dit is een slimme voerautomaat die voedingsadviezen geeft op basis van AI-beslisalgoritmen, met sensorgegevens die in de cloud worden opgeslagen. Hij is ontworpen om de honger van de dieren te observeren, voertijden in te stellen en een geoptimaliseerde hoeveelheid voer te leveren.

ShrimpTalk. De pitch van het bedrijf is dat garnalen hiermee tegen de boer kunnen praten en laten weten wanneer ze honger hebben of gestrest zijn. Dit is passieve akoestische monitoring. In een conferentiepaper van AquaEasy wordt het probleem nuchter beschreven: troebel vijverwater maakt het vrijwel onmogelijk om verder te kijken dan een paar centimeter, dus boeren kunnen niet toekijken hoe de dieren eten zoals een veehouder dat kan. De oplossing is luisteren. Het klikgeluid dat garnalen maken wanneer ze eten, is een duidelijke indicator van hun eetlust, en AI combineert dat met waterkwaliteit, gedrag van de garnalen en omgevingsomstandigheden om het voeren bij te sturen.

Waarom voer het hele spel is

Voer is de grootste kostenpost op een garnalenbedrijf, en fouten kosten dubbel. In de woorden van AquaEasy leidt te weinig voer tot groeiachterstand, terwijl te veel voer de kosten verhoogt, het water vervuilt en ziekten uitlokt. Daar volgt een derde gevolg uit. Onopgegeten voer is de grootste bron van vervuiling door intensieve vijvers, dus beter voerrendement is zowel een economische als een ecologische hefboom.

Breder onderzoek ondersteunt de aanpak in grote lijnen. Academisch werk over passieve akoestische voerders concludeerde dat ze op dit moment het meest effectieve hulpmiddel voor voerbeheer in garnalenvijvers zijn. Commerciële proeven met een concurrerend akoestisch systeem, AQ1, meldden groeiwinsten van grofweg 12-15% en verbeteringen van de voederconversie van 12-13%, waarbij arbeidsbesparing en voederconversie samen de kostprijs aan de poort met meer dan 10 procent verlaagden.

Hoe de resultaatclaims eruitzien, en hoeveel vertrouwen ze verdienen

Hier raad ik voorzichtigheid aan.

• AquaEasy heeft gezegd dat de technologie de productiviteit van kwekers met 30 procent verhoogt, en een bedrijfspaper claimt verbeteringen van het voerrendement tot 30%.
• De cijfers in mijn eerdere artikel (20-30% hogere opbrengst en 15% lagere kosten) kwamen uit een samenvatting van een adviesbureau. Het cijfer van 15% lagere kosten kon ik niet herleiden tot een primaire bron, dus beschouw het als niet geverifieerd.
• “Tot 30%” is een plafond, geen gemiddelde. Resultaten van een leverancier, een partner en een persbericht in vakmedia hebben allemaal belang bij een mooi verhaal. Ik vond geen onafhankelijke, gepubliceerde evaluatie van de uitrol bij Viet-Uc zelf.

De geloofwaardige lezing is dat akoestisch voeren een echte, goed bestudeerde technologie is met degelijke resultaten elders, en dat winsten van 10-15% op voederconversie aannemelijk zijn, terwijl 30% het beste scenario is.

Wat het betekent voor de garnalenboom

1. Intensivering wordt veiliger. Vietnams garnalensector verschuift van traditionele naar intensieve en superintensieve systemen, met beklede vijvers, sensoren en geautomatiseerde voeding. Hogere bezettingsdichtheden maken elke voederfout duurder. Technologie als deze maakt intensivering minder een gok.

2. Een route voor een gefragmenteerde sector. De sector wordt gedomineerd door duizenden kleine familiebedrijven. Daarom is het partnerschapsmodel belangrijk: een grote integrator als Viet-Uc kan technologie uitrollen over zijn eigen vijvers en die van zijn klanten, waardoor kleinere kwekers toegang krijgen die ze zelf niet kunnen betalen. Vietnamese functionarissen hebben ook een waardeketen beschreven waarin samenwerking tussen de actoren versnipperd en ineffectief is, wat kwaliteit, traceerbaarheid en concurrentievermogen schaadt. Datagedreven bedrijven zijn een stap richting traceerbaarheid.

3. Arbeid en vaardigheden. AquaEasy zegt dat het zijn doel is handmatig werk te verminderen en subjectieve beoordelingen weg te nemen. Dat doet denken aan het verhaal van de drones in de rijstvelden, waar technologie gokwerk en zwaar lichamelijk werk verving en waar een nieuwe klasse technisch onderlegde jonge werkers ontstond. Geschoolde mensen om systemen te onderhouden blijven een vereiste, zoals ook het onderzoek naar geautomatiseerde voerders benadrukt.

4. De milieubelofte, met grenzen. Minder verspild voer betekent schoner vijverwater en minder afvalwater, en dat is de echte duurzaamheidscasus. Maar dit is intensieve teelt die efficiënter wordt gemaakt, geen terugkeer naar de mangrovevriendelijke modellen die eerder aan bod kwamen. Het verkleint de voetafdruk per ton, niet noodzakelijk de totale voetafdruk als de productie blijft groeien. Of efficiëntiewinst leidt tot minder druk op het land of gewoon tot meer garnalen, is de open vraag.

De conclusie

Het partnerschap tussen Viet-Uc en AquaEasy is een goed voorbeeld van wat “hightech garnalenteelt” in Vietnam vandaag de dag in de praktijk betekent: geen robots die door vijvers waden, maar sensoren, microfoons en algoritmen die bepalen wanneer en hoeveel er gevoerd wordt. Het is een gok dat de grootste inefficiëntie in de sector, raden naar eetlust in troebel water, kan worden opgelost door te luisteren. De gok oogt degelijk, en de schaal van de uitrol doet ertoe. Het bewijs vraagt echter nog om onafhankelijke gegevens.

Ik kan dit ook in een Word-document zetten als je dat wilt.